Chùa Thôn Hiên - Tây Lương Tự - Xã Tiền Hải, Hưng Yên

Chùa Thôn Hiên - Tây Lương Tự - Xã Tiền Hải, Hưng Yên

Đang hoạt động
Giới thiệu
Có lịch sử hình thành gắn liền với quá trình khai hoang, lập ấp và lấn biển của các thế hệ lưu dân tại vùng đất Tiền Hải, Thái Bình. Do các biến động lịch sử và thiên tai tư liệu thành văn cụ thể về năm khởi dựng của chùa không còn nguyên vẹn. Khoảng thế kỷ XVI, các nhóm lưu dân đầu tiên đến đây khai hoang, thành lập các làng cổ như Đại Hoàng, Lương Phú, Tam Đồng, về sau hợp thành tổng Đại Hoàng. Theo truyền thống văn hóa làng xã vùng đồng bằng Bắc Bộ, ngay khi ổn định cuộc sống, người dân thôn Hiên đã dựng lên ngôi chùa làng (Tây Lương Tự). Chùa đóng vai trò là nơi thờ Phật và cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa, bảo vệ dân làng trước nạn cướp biển. Khi Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ chiêu mộ dân nghèo quai đê lấn biển và chính thức thành lập huyện Tiền Hải vào năm 1828, hệ thống tôn giáo, tín ngưỡng tại địa phương được củng cố. Chùa Tây Lương Tự trở thành một cơ sở thờ tự chính thức nằm trong mạng lưới Phật giáo của huyện mới, phục vụ đời sống tinh thần cho các dòng họ lớn tại địa phương (như họ Tô, họ Nguyễn...) vừa định cư. Giống như nhiều ngôi chùa làng khác tại duyên hải Bắc Bộ, chùa thôn Hiên chịu ảnh hưởng lớn bởi thiên tai bão biển và sự tàn phá của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, đặc biệt là giai đoạn biến động quanh nạn đói năm 1945 khiến nhiều tư liệu gia phả, mật tịch của làng bị thất lạc. Qua nhiều thế kỷ, chùa đã trải qua nhiều lần đại trùng tu, tôn tạo nhờ vào sự đóng góp của tăng ni, phật tử và nhân dân địa phương nhằm duy trì kiến trúc gỗ và hệ thống tượng thờ cổ.
"1. Các hoạt động Phật giáo theo niên lịch
Đây là các sinh hoạt tôn giáo chính quy dưới sự hướng dẫn của Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Tiền Hải dành cho tăng ni, phật tử địa phương:
Các ngày tuần tiết (Mùng 1 và Hôm rằm): Người dân và các dòng họ trong thôn Hiên (như họ Tô, họ Nguyễn) đến dâng hương cúng Phật, cầu bình an, may mắn cho gia đình và cầu cho nông - ngư nghiệp thuận lợi.
Đại lễ Phật Đản (Tháng 4 Âm lịch): Tổ chức các nghi thức đón mừng ngày Đức Phật đản sinh như tụng kinh Khánh đản, cử hành lễ tắm Phật truyền thống và các hoạt động thuyết giảng Phật pháp cơ bản cho nhân dân.
Đại lễ Vu Lan báo hiếu (Tháng 7 Âm lịch): Diễn ra lễ cầu siêu cho các bậc tổ tiên, tiền nhân có công khai hoang mở đất, kết hợp tổ chức nghi thức bông hồng cài áo tỏ lòng hiếu kính mẹ cha.
Lễ tạ cuối năm: Được tổ chức vào những ngày giáp Tết Nguyên đán để tổng kết các hoạt động phật sự, dọn dẹp (bao sái) tôn tượng và cảnh quan chùa.
2. Sinh hoạt tín ngưỡng Dân gian và Thờ Mẫu
Bên cạnh thờ Phật, chùa thôn Hiên là nơi duy trì đức tin Thờ Mẫu Tam phủ sâu sắc của người Việt:
Lễ An vị và Khánh tiệc Tam vị Thánh Mẫu: Kể từ sự kiện trọng đại đón rước và an vị tượng Tam vị Thánh Mẫu nhập cung vào cuối năm 2018, nhà chùa tổ chức các lễ cúng dâng hương định kỳ vào ngày rằm, mùng một và các ngày khánh tiệc của các Mẫu theo tâm thức dân gian. [2]
Nghi thức hầu đồng (Hầu bóng): Vào các dịp lễ tiết lớn của bản điện Mẫu, các nghệ nhân dân gian hoặc thanh đồng thường thực hiện nghi thức diễn xướng hầu đồng nhằm cầu mong Quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, bảo vệ cuộc sống cư dân duyên hải tránh khỏi thiên tai bão biển.
3. Sinh hoạt gắn liền với Đời sống Làng xã
Gắn kết dòng họ: Chùa là nơi các chi họ lớn tại thôn Hiên (ví dụ như Chi họ Tô thôn Hiên) tụ hội trong các dịp hội làng để cùng làm lễ dâng hương, giáo dục thế hệ con cháu giữ gìn mạch nguồn văn hóa lịch sử quê hương. [1]
Hoạt động từ thiện và an sinh: Phối hợp cùng chính quyền xã Tây Lương tổ chức các hoạt động khuyến học, tặng quà cho người già neo đơn, các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn vào dịp lễ Tết."
Thông tin liên hệ
Địa chỉ
Thôn Hiên, xã Tây Lương, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Xem bản đồ
Quay lại danh sách