Đình - Chùa Thái Cam - Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội

Đình - Chùa Thái Cam - Phường Hoàn Kiếm, Hà Nội

Đang hoạt động
Giới thiệu
Chùa Tân Khai, hay được biết đến dưới cái tên thân thuộc là chùa Thái Cam, là một di tích lịch sử độc đáo tọa lạc tại vùng đất này. Người dân đã lâu đã gọi chùa bằng cái tên gần gũi hơn là chùa Thái Cam. Nguyên nhân chủ yếu của cái tên này xuất phát từ sự nổi tiếng của một nguồn nước quý giá, được biết đến là giếng Thái Cam. Chùa Tân Khai không chỉ là một điểm đến tâm linh quan trọng mà còn nổi tiếng với nguồn nước từ giếng Thái Cam. Được mô tả như một cái giếng cổ nước vô cùng thơm ngọt, giếng Thái Cam đã trở thành một biểu tượng của sự truyền thống và văn hóa tại địa phương này. Nước từ giếng không chỉ đáp ứng nhu cầu hàng ngày của cộng đồng mà còn được xem là nét độc đáo, kết nối chặt chẽ với lịch sử và truyền thống của chùa Tân Khai. Chùa Thái Cam không chỉ là một ngôi đền linh thiêng mà còn là một di tích gìn giữ những câu chuyện lâu dài và giữ gìn những giá trị văn hóa độc đáo, trong đó giếng Thái Cam chính là một phần không thể thiếu, làm phong phú thêm vẻ đẹp tâm linh và lịch sử của nơi đây. Chùa Thái Cam, hay còn được biết đến với tên gọi chùa Tân Khai, là một công trình lịch sử quan trọng được xây dựng vào năm Minh Mệnh thứ 3 (1822), đồng thời với sự tái lập của thôn Tân Khai. Sự khắc lên tấm bia “Thái Cam tự bi” niên hiệu Thiệu Trị thứ 5 (1845) làm rõ hơn về nguồn gốc của chùa, khi mô tả rằng trước kia, khu vực ngoại ô thành xưa là một bãi bể nương dâu, đã được chuyển đổi thành chùa Thái Cam. Theo sách lịch sử, vào năm Giáp Tý, niên hiệu Gia Long thứ 3, quá trình xây dựng thành trì và mở rộng bờ cõi đã bắt đầu, và cho đến năm Nhâm Ngọ, niên hiệu Minh Mệnh thứ 3, thành ốc mới hoàn thành, đồng thời việc đăng ký hộ khẩu cũng được thực hiện, theo cách nói truyền thống là “vào sổ đinh”. Bảng bia “Bản tự chân lục bi ký” dựng năm Ất Tỵ tiếp tục cung cấp thông tin về lịch sử hình thành của khu vực này. Đất này trước đây là một phần của thành Đông Quan thuộc nhà Hậu Lê, và sau đó, vào năm Nhâm Ngọ, niên hiệu Minh Mệnh thứ 3, triều đình đã tuyển mộ dân để khai khẩn đất này. Thôn xóm dần hình thành, và cùng lúc đó, đền thần và chùa Phật cũng được xây dựng. Bảng bia “Thái Cam tự bi” niên hiệu Bảo Đại thứ 10 (1935) tiếp tục mô tả quá trình xây dựng làng và chùa Thái Cam, kể từ năm Giáp Tý, niên hiệu Gia Long. Những bức bia này tập trung vào sự đồng lòng và công lao của cộng đồng dân chúng trong việc xây dựng lại làng vào thời kỳ lịch sử quan trọng, đồng thời nêu bật vẻ đẹp tự nhiên của khu vực với núi Nùng và sông Nhị bao quanh. Tóm lại, thông tin từ các bảng bia và sách lịch sử đã rõ ràng chỉ ra rằng chùa Thái Cam được xây dựng trên đất địa bàn phía đông hoàng thành Thăng Long thời kỳ Lê, và địa điểm này trước đây là nơi đồn trại của quân đội. Sự phá thành và xây dựng lại thành nhỏ hơn do vua Gia Long thực hiện đã tạo ra không gian dư thừa, và từ đó, thôn Tân Khai và chùa Thái Cam đã xuất hiện như là biểu tượng của sự hòa nhập giữa lịch sử, văn hóa và tâm linh tại vùng đất này. Chùa Thái Cam, nằm trong khu phố cổ Hà Nội, là một công trình tâm linh với khuôn viên rộng rãi và kiến trúc độc đáo. Khuôn viên chùa được thiết kế khép kín bao gồm cổng, chùa chính, nhà Tổ, và nhà Mẫu. Sân gạch trải rộng trước chùa và hai bên cũng tạo nên không gian thoáng đãng và trang nhã. Chùa có hai lối vào chính: cổng chính tại số nhà 44 phố Hàng Vải, chia lối với đình; và cổng phụ tại 16C phố Hàng Gà, dẫn vào khu nhà Mẫu và nhà Tổ. Cổng chính được xây dựng với kiểu giả vòm, mái bằng, và 4 trụ, trên cổng thêu dòng chữ Hán “Tân Khai linh tự” (chùa thiêng Tân Khai). Chùa chính được bố trí theo hình chữ “Đinh”, bao gồm tiền đường và thượng điện. Tiền đường có 5 gian, kiểu hai tầng bốn mái chồng diêm, mái lợp ngói ta, và bờ nóc được trang trí hình mặt trời lửa cùng với bốn chữ Hán “Thái Cam thiền tự”. Phía trước tiền đường treo bức y môn chạm thủng với các hình “tứ linh” sáng tạo và lộng lẫy. Gian giữa đặt hương án, hai bên có bệ cao để đặt tượng Đức Ông và Đức Thánh Hiền. Thượng điện bao gồm 3 gian dọc, với các vì được làm mô phỏng theo kiểu truyền thống. Từ bên ngoài vào, xây các bệ gạch cao dần làm nơi đặt tượng Phật. Trên cùng là 3 pho Tam Thế, tiếp theo là tượng A Di Đà toạ thiền, tượng Di Lặc, Tuyết Sơn, Ngọc Hoàng Thượng Đế, Nam Tào, Bắc Đẩu và toà Cửu Long với Thích Ca Mâu Ni. Hai bệ hai bên tường là nơi đặt Thập điện Diêm Vương. Tổng thể kiến trúc của chùa Thái Cam không chỉ phản ánh nét truyền thống mà còn tạo nên không gian linh thiêng và thanh tao, thu hút du khách và tín đồ đến thăm và tìm hiểu về lịch sử và văn hóa tâm linh của nơi này. Chùa Thái Cam, như một ngôi chùa lịch sử từ đầu thế kỷ XIX, hiện vẫn tự hào sở hữu một lượng lớn di vật đa dạng và phong phú, bảo quản được qua nhiều thế hệ. Các di vật này bao gồm hệ thống tượng tròn, bia đá, chuông đồng, hoành phi, câu đối, đều mang đến giá trị lịch sử và văn hoá đặc biệt cho thủ đô Hà Nội. Các pho tượng tròn trong chùa được chế tác một cách khéo léo, đạt đến tính chuẩn mực và thẩm mỹ cao.
Ngoài ra, chùa còn lưu giữ 13 tấm bia đá, đó là nguồn tư liệu quý giá, giúp các nhà nghiên cứu có cơ hội tìm hiểu về niên đại của chùa, cũng như những lần trùng tu, sửa chữa trong quá trình lịch sử. Đặc biệt, những tấm bia này còn là nguồn chứng cứ quan trọng cho vị trí của thành Thăng Long thời kỳ Lê, và cũng như về hiện tượng nông thôn hoá đô thị cổ Thăng Long vào đầu thế kỷ XIX. Chùa Thái Cam, cùng với các di tích khác trong khu vực như chùa Cầu Đông, đình Đức Môn, đình Đông Môn, hội quán Phúc Kiến, đã đóng góp quan trọng trong việc hoạch định địa giới của kinh thành Thăng Long thời kỳ Lê – Nguyễn và địa giới của khu phố cổ Hà Nội ngày nay. Các công trình này là nguồn thông tin quan trọng cho sự nghiên cứu về lịch sử và phát triển của đô thị lâu dài này. Chùa Thái Cam là một di tích quan trọng xứng đáng được trân trọng, bảo vệ như đã được Bộ Văn hoá Thông tin công nhận năm 1990.
Thông tin liên hệ
Địa chỉ
16 P. Hàng Gà, Phố cổ Hà Nội, Hoàn Kiếm, Hà Nội, Việt Nam Xem bản đồ
Quay lại danh sách