Là người học Phật, chúng ta được nhắc nhở rằng: mọi chúng sinh đều sợ đau khổ, đều khao khát hạnh phúc. Không ai sinh ra đã muốn bị xúc phạm, bị bỏ rơi, bị xem nhẹ hay bị làm tổn hại thân tâm. Thế nhưng, trong vòng xoáy của tham – sân – si, con người đôi khi vô tình (hoặc cố ý) gieo vào nhau những lời nói sắc bén, những hành động thiếu chánh niệm, để rồi để lại vết thương rất lâu mới lành, thậm chí có khi không bao giờ lành trọn.
Đạo Phật giúp chúng ta hiểu được nghiệp không chỉ được tạo bởi hành động, mà còn bởi lời nói và ý nghĩ. Một câu nói thiếu từ ái có thể làm tổn thương người khác sâu sắc không kém một hành động thô bạo. Một ánh nhìn khinh suất, một sự im lặng lạnh lùng, một cách cư xử vô tâm… đôi khi cũng đủ khiến người đối diện mang theo nỗi đau suốt cả đời. Trong khi đó, chúng ta lại thường tự an ủi mình rằng: “Tôi đâu có làm gì nghiêm trọng”.
Nhưng nếu quán chiếu sâu hơn, ta sẽ thấy: mỗi người đều đang mang trong lòng những gánh nặng riêng. Có người mệt mỏi vì mưu sinh, có người đau đáu vì gia đình, có người lặng lẽ chịu đựng những vết thương tinh thần không dễ gọi tên. Chúng ta không biết hết nỗi khổ của người khác, nên càng cần cẩn trọng trong từng lời nói, từng phản ứng của mình. Chánh niệm không chỉ để quay về với hơi thở, mà còn để nhận diện rằng: “Lời nói này có làm người kia thêm khổ không? Việc làm này có gieo thêm tổn thương không?”
“Chúng ta chỉ có một cuộc đời” – điều đó cũng nhắc ta rằng thời gian để yêu thương là hữu hạn. Nếu hôm nay ta chọn làm đau nhau, thì rất có thể ngày mai sẽ không còn cơ hội để xin lỗi, để bù đắp, hay để nói một lời tử tế. Vô thường không báo trước. Một cuộc gặp gỡ tưởng chừng bình thường có thể là lần cuối; một lời nói buông ra trong lúc nóng giận có thể trở thành điều hối tiếc cả đời.
Người Phật tử không phải là người chưa từng làm tổn thương ai, mà là người biết dừng lại, biết nhận lỗi, biết chuyển hóa. Khi lỡ gây đau cho người khác, ta học cách nhìn thẳng vào chính mình, không biện minh, không đổ lỗi, mà nuôi dưỡng tâm hổ thẹn lành mạnh để sửa mình. Khi bị người khác làm tổn thương, ta thực tập hiểu và thương, không phải để dung dưỡng cái sai, mà để không tiếp tục truyền đi vòng tròn khổ đau.
Xin đừng làm tổn thương nhau – không phải vì ta yếu đuối, mà vì ta hiểu sâu sắc giá trị của kiếp người. Một đời sống biết tôn trọng, biết lắng nghe, biết nói lời ái ngữ và biết hành xử bằng từ bi, chính là cách thiết thực nhất để cúng dường lên Tam Bảo trong đời sống thường nhật.
Giữa nhân gian nhiều bất an, nếu mỗi người chịu bớt làm đau nhau một chút, chịu nói lời dịu dàng hơn một chút, chịu dừng lại trước khi phản ứng thêm một chút, thì cuộc đời – dù ngắn ngủi – cũng đủ trở thành mảnh đất lành cho hạnh phúc nảy mầm.
Vì chúng ta chỉ có một cuộc đời. Và cuộc đời ấy, đáng để được sống trong hiểu và thương, hơn là trong tổn thương và oán hờn.
Vô Thường/ Theo Cổng thông tin Phật Giáo
